Uittocht van de augurk (Foodplatform)
Eind juni wordt altijd het startschot voor de nieuwe augurkencampagne gegeven. Dit sein klinkt helaas vele duizenden kilometers verderop, in India en omgeving met hier en daar een augurkenhaard in de Balkan. Twee jaar geleden zijn de laatste restanten geveild van de allerlaatste grote Nederlandse augurkenfabriek. De firma Koeleman, 100 procent Hollands.
Uyttewaal was enkele jaren eerder gestopt en Luycks heeft al in de 70-er jaren de poorten moeten sluiten wegens marketingblunders van de nieuwe eigenaars. Kesbeke in Amsterdam is de enige die de oerHollandse traditie min of meer in stand wil houden.
De augurk is lang niet uit de schappen verdwenen. Het consumptiepatroon van deze fijne tafelzuren is jarenlang vrijwel constant. Ongezond zijn augurken niet. Ze bevatten redelijk veel voedingsvezels, weinig calorieën, maken vette gerechten licht verteerbaar en zijn een eetlustremmer.
Nederlanders eten veel zoetzure augurken. In bijvoorbeeld Frankrijk zijn de augurken standaard lekker zuur. Zoals het hoort, volgens het natuurlijke melkzuurvergistingsprocédé geproduceerd.
'Goedkopie'
Heeft buitenlandproductie voordelen? Van het oorspronkelijke teeltgebied, de omgeving van Breda en het Belgische Hoogstraten is weinig meer over. Net als zoveel levensmiddelen die in de schappen van de supermarkten pronken, komen de augurken tegenwoordig uit 'Verweggistan'.
Veel producenten geloven nog steeds dat het goedkoper is om daar productie op te zetten. Alleen in theorie klopt het dat de kostprijs veel lager is. Er zijn namelijk een paar kostprijsverhogende factoren die de producenten in de 'goedkopie' landen over het hoofd zien:
Logistiek is duurder.
Levering
'Just in time' levering is een volstrekt onbekend begrip buiten Europa. Vooral als je het hebt over de voedingsmiddelenindustrie. Soms duurt het wel 8 weken voordat een zeecontainer arriveert in Nederland of een andere EU-haven waar de controles iets minder lastig zijn.
Hierdoor is de Nederlandse onderneming gedwongen om meer product op voorraad te houden. Om over de leveronbetrouwbaarheid en de productuitval maar te zwijgen. Allemaal kostbare zaken waar uiteindelijk de consument voor betaalt.
Kwaliteit
Soms zitten er best goede partijen tussen, maar de sterke wisselingen van de kwaliteit zijn een probleem. Dat fenomeen is lastig te beheersen. Vaak worden exotische producenten in geringe mate gehinderd door een overmaat aan procestechnologische kennis. Het pasteurisatieproces, dat bij augurken bijzonder nauw luistert, wordt veelal met de natte vinger gedaan. Het is een uiterst delicate combinatie tussen pH, calciumgehalte en bereikte kerntemperatuur. Als één van deze drie factoren niet beheerst wordt, kan men de knapperigheid wel vergeten. De zuur-pectinebinding wordt aangetast en de augurken kunnen bijna met een rietje uit de pot gezogen worden...
Staat voedselveiligheid hoog in het vaandel in het buitenland? Natuurlijk niet! Het personeel heeft vaak andere zaken aan het hoofd dan de kwaliteitscontroleformulieren in te vullen. Zijn of haar privéproblemen zijn een factor of wat hoger dan die van de doorsnee Nederlandse werknemer. Men doet wel iets aan voedselveiligheid maar snapt in feite geen lor van de systematiek en doelen rond de HACCP-procedures zoals wij die maar al te goed kennen.
HACCP
Sterker nog, er zijn bedrijven die denken dat ze automatisch gecertificeerd zijn als zij gebruikte Nederlandse machines kopen. Men hangt in het buitenland een veel betere uitleg aan de afkorting HACCP, vooral wanneer er een audit plaatsvindt:
'Have A Cup of Coffee and Pray!'
