Het is een geliefde Nederlandse gewoonte om kritiek te hebben op de kwaliteit van voeding en hoe die wordt geproduceerd. Milieuvervuiling, vol ongezonde stoffen, dikmakend en sinds kort ook een bedreiging voor het klimaat.

Maar wie in wat langer tijdsperspectief kijkt naar de voedselproductie, ziet grote verbeteringen. Kwesties en bezorgdheid in de samenleving veroorzaken niet alleen gemopper, maar leiden ook tot innovatie. De waarschuwingen van consumenten- en milieu-organisaties over schadelijke stoffen in voedsel heeft een grootschalige schoonmaakoperatie ontketend. PCB's, kwik en cadmium zijn bijna geheel uit het voedsel verdwenen. Ook het aanbod en de samenstelling van tal van levensmiddelen is sterk verbeterd.

Natuurlijk kan het altijd beter. De Consumentenbond pleit hartstochtelijk voor minder zout in industrieel bereid voedsel.

Verantwoorder produceren
Ook de primaire sector draagt zijn steentje bij aan innovaties in maatschappelijk gewenste richting. Het lijkt vreemd om het, terwijl de beelden van varkens in grijpers en bloed uit de veewagens op ieders netvlies staan, over dienwelzijn te hebben. Maar ook hier is het goed om verder te kijken dan de waan van de dag. Scharreleieren zijn geen uitzondering meer, maar zijn de norm geworden. Stallen worden stapsgewijs diervriendelijker. Koeien mogen weer terug de wei in. Tal van ondernemers in de agrarische sector ontwikkelen nieuwe concepten, die gehoor geven aan de wens van de samenleving om verantwoorder te produceren.

Dat geldt ook voor gezondere producten. Gezondheid is een dominante trend geworden in de voedselproductie. Dat betekent meer groente en fruit en producten met een lager verzadigd vetgehalte. Telers zoeken, met steun van onderzoekers en overheid, naar producten die aansluiten bij die vraag. Snoepgroente is een voorbeeld van een product dat er veel meer op is gericht gezondheid aantrekkelijk te maken.

Glas halfvol
Mopperen over eten zal een geliefde gewoonte blijven. Er blijft ook nog veel te verbeteren. Echter, het glas is niet half leeg, het is halfvol. En dankzij een voortdurende gerichtheid op maatschappelijk verantwoorde innovatie wordt het glas steeds voller. De toekomst van de Nederlandse agrarische sector ligt in innovatie. Dat wil zeggen een klimaatneutrale, diervriendelijke landbouw die gezonde producten levert. Zo kan ze de concurrentie nog jaren aan.

Dit artikel schreef Marcel Schuttelaar samen met Rutger Schilpzand, partner van Schuttelaar & Partners in Den Haag. Schuttelaar zelf is directeur van het communicatieadviesbureau. Het verscheen eerder in het Agrarisch Dagblad.