Vlees of vleesvervangers: wat zegt de Nutri-Score?

Groente en gehakt_unsplash

Vleesvervangers worden aangeprezen als beter voor het milieu, maar ook als gezonder. Wat zegt de Nutri-Score daar eigenlijk over?

De Nederlandse regering heeft zich gecommitteerd om de Nutri-Score dit jaar in te voeren, als er aanpassingen gemaakt kunnen worden om de score meer in lijn te brengen met de Schijf van Vijf. Daar vleesvervangers vaak worden aangeprezen als beter voor het milieu, maar ook beter voor de gezondheid, hebben wij geanalyseerd hoe vleesvervangers op de Nederlandse markt het wat betreft Nutri-Score doen. Wij hebben naar de voedingskundige kenmerken ge­keken van zo’n 65 producten, aangeboden als vleesvervanger en 13 vergelijkbare vlees­producten, allen verkocht door een grote supermarkt in augustus dit jaar.
Driekwart van de vleesvervangers komt in aanmerking voor een A of B Nutri-Score; de beste scores. En slechts 5% scoorde een D of E, de slechtste scores. Overigens is slechts bij ongeveer de helft van de bekeken producten de Nutri-Score vermeld op de verpakking.

Bij vleesproducten is het plaatjes anders: daar scoort minder dan een derde een A of een B, en bijna de helft een D of een E. Dus de meeste vleesvervangers hebben een betere Nutri-Score dan hun vleesequivalenten. Kippenvlees heeft meestal een A score en scoort daarmee net zo goed als de beste vleesvervangers.
Vlees bevat meestal meer verzadigd vet dan vleesvervangers. Daar staat tegenover dat rauwe kip en rundvlees minder zout be­vatten. Maar het is wel van belang te realiseren dat als vlees thuis bereid wordt daar vaak zout of zoute smaakmakers aan toegevoegd worden: dit zou dat positieve aspect van vlees wel eens te niet kunnen doen in de praktijk. Vleesvervangers of het ‘echte’ vlees: er zit meestal meer zout in op smaak gebrachte of bewerkte producten zoals spek, worst, en producten met veel kaas dan in onbewerkte producten.

Nutriscore vleesvervangers EVMI 7

Wat betreft het gehalte aan eiwit doen vleesvervangers het net zo goed als vlees: bijna alle producten bevatten meer dan 15% van de referentie-inname. Maar de biologische kwaliteit van vleeseiwit is vaak hoger dan die van plantaardige eiwitten. En de bereiding van vleesvervangers zou een effect kunnen hebben op de verteerbaarheid van plant­aardige eiwitten, hoewel recente studies suggereren dat dit effect waarschijnlijk niet groot is.

Een groot verschil zit er in het gehalte aan voedingsvezel, omdat vleesproducten dat meestal helemaal niet bevatten en de meeste vleesvervangers, vanwege hun plantaardige basis, rijk zijn aan voedingsvezel. Dat draagt dus bij aan de goede Nutri-Score van veel vleesvervangers.

Meer dan macronutriënten

Vlees is meestal een goede bron van ijzer en vitamine B12 voor Nederlanders. Daarom zijn vleesvervangers vaak verrijkt met deze twee micronutriënten. Zelfs in veel gevallen wordt er meer ijzer toegevoegd aan vleesvervangers dan er in vlees zit. Het heemijzer in vlees wordt wel beter geabsorbeerd. Rood vlees is rijk aan vitamine B12 en bevat daar meer van dan de meeste vleesvervangers.

Dus het kan gezegd worden dat veel vlees­vervangers een betere macronutriënten samenstelling hebben dan vergelijkbare vleesproducten. Vandaar dat ze beter scoren op de Nutri-Score. Voor micronutriënten is dat niet zo. In de Schijf van Vijf worden alleen onbewerkt vlees, zoals kip, mager varkens- of rundvlees aanbevolen als passend in de dagelijkse voeding. Slechts een paar vlees­vervangers (tahoe en tempé) staan ook in die lijst.

De Nutri-Score helpt kiezen

Een A label voor de Nutri-Score betekent dus niet dat het product ook past in de Schijf van Vijf. Toch geeft de Nutri-Score een eerste indruk van de voedingskundige kwaliteit van een product. In het algemeen kan men dus beter kiezen voor een product met A of B score. Interessant is dat recente aan­bevelingen (juli 2022) voor wijzigingen van de Nutri-Score, gedaan door de European Scientific Committee for the Nutri-Score, aardig wat vleesvervangers en vleesproducten naar een hogere, minder gunstige, Nutri-Score laat verschuiven. Dus voor fabrikanten is er werk aan de winkel! 

De auteurs Dr. Hans Zevenbergen, Dr. Jan de Vries en Dr. Henk Hendriks vertegenwoordigen De Nutrition Consultant Coöperatie, een collectief van experts die snel en precies het voedingskundige profiel van voedingsproducten kan analyseren en verbeteringen kan adviseren. Meer informatie: www.nutritionconsultantscooperative.com 

Altijd op de hoogte blijven? 

Neem een abonnement
  
Lees ook
Verkoop vlees- en zuivelvervangers vlakt af, maar ABN AMRO verwacht verdubbeling in 2030

Verkoop vlees- en zuivelvervangers vlakt af, maar ABN AMRO verwacht verdubbeling in 2030

De afgelopen jaren groeide de verkoop van vlees- en zuivelvervangers explosief, maar deze lijkt nu af te vlakken. Desondanks verwacht ABN AMRO de komende acht jaar een verdubbeling van de verkoop van plantaardige alternatieven.

Nieuw ingrediënt voor vleesvervangers van suikerbietenpulp

Nieuw ingrediënt voor vleesvervangers van suikerbietenpulp

Consumenten kiezen vaker voor plantaardige alternatieven, zoals vleesvervangers. Tijdens de beurs Food Ingredients Europe in Parijs introduceert Cosun Beet Company een nieuw ingrediënt voor vleesvervangers, Fidesse®. Dit ingrediënt is 100% plantaardig en gemaakt van Nederlandse suikerbietenpulp.

ProVeg: “Vleesvervangers alleen goedkoper in relatieve zin”

ProVeg: “Vleesvervangers alleen goedkoper in relatieve zin”

De verkoop van vleesvervangers is de afgelopen jaren gestegen, maar in 2022 komt daar verandering, meldt marktonderzoeker IRI aan NOS