Zoete praatjes

erwin

In februari kwam het British Medical Journal met de resultaten van een metastudie naar de positieve en negatieve gevolgen van de inname van kunstmatige zoetstoffen. De conclusie, kort door de bocht: het is allemaal best ingewikkeld en we zien geen duidelijke effecten. Dat geldt overigens beide kanten op: geen meetbare gezondheidsschade, maar ook geen meetbaar effect op vermindering van overgewicht. (Dat laatste is op zich al erg interessant, maar valt voor nu buiten de strekking van dit redactioneel.)

Het lijkt een slappe conclusie, maar dit is hoe wetenschap werkt. Je duwt en trekt, keert elke steen om, bekijkt data nog eens opnieuw, vraagt aan collega’s wat ze ervan vinden, en schuift van tijd tot tijd alle vorige onderzoeken van voldoende kwaliteit op een hoop en probeert daar met complexe statistiek alsnog conclusies uit te trekken. En in het geval van kunstmatige zoetstoffen komt er dan blijkbaar nog steeds geen duidelijk effect uit.

Een van de bekendste kunstmatige zoetstoffen is aspartaam (E951), dat populair is als suikervervanger in light-frisdrank. Het heeft geen calorische waarde en is tweehonderd keer zoeter dan suiker. Over de veiligheid voor consumptie stelt de Europese voedselautoriteit EFSA het volgende: ‘[aspartame] has been a matter of extensive investigation for more than thirty years. […] It has been found to be safe and authorised for human consumption for many years and in many countries following thorough safety assessments.’ De Ameri­kaanse evenknie FDA noemt aspartaam ‘one of the most exhaustively studied substances in the human food supply, with more than a hundred studies supporting its safety’.

Weinig verrassend zijn die stellige beweringen op basis van degelijk en langdurig wetenschappelijk onderzoek van weinig waarde voor complotdenkers. Ook een van mijn goede vrienden – universitair opgeleid als medisch bioloog, inmiddels ICT’er – hanteert het uitgangspunt ‘waar rook is, is vuur’ en eet of drinkt niets waar aspartaam in zit. Hij denkt oprecht dat er een doofpotaffaire gaande is, en dat aspartaam veel ongezonder is dan iedereen denkt.

Ik kan hier heel slecht tegen. Alleen al op basis van gezond verstand kun je beredeneren dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat duizenden artsen, medisch wetenschappers, epidemiologen, redacties van wetenschappelijke tijdschriften en beleidsmakers in een reusachtig complot samenspannen tegen de mensheid om de slechte effecten van aspartaam te verdoezelen. Los daarvan, en dat zit me het meeste dwars, vind ik dat je als wetenschapper een morele plicht hebt jegens de maatschappij om je te informeren op basis van betrouwbare bronnen, en je mening te baseren op feiten en wetenschappelijke consensus.

Mijn relatie met de genoemde aspartaam-mijder is robuust, want we hebben hierover stevige discussies gevoerd en zijn nog altijd goed bevriend. Maar hij weet dat ik hem het levende bewijs vind dat intelligentie lang niet altijd iets te maken heeft met gezond verstand.

Erwin Boutsma is hoofdredacteur van EVMI, C2WMens & MoleculeMedicines en Chemische Feitelijkheden.

Bron: C2W

Lees ook
Aroma: geheimzinnig of zinnig geheim?

Aroma: geheimzinnig of zinnig geheim?

Eric Lemmers, Commercieel Directeur Buteressence Op één dag komt een consument maar liefst 20 tot 30 keer met aroma’s in aanraking, blijkt uit onderzoek van Buteressence. Dat zijn momenten waarop je als fabrikant het verschil kunt maken in de beleving van voeding. Want naast geur en smaak brengen aroma’s broodnodige variëteit...

Suikerbelasting wereldwijd: een blik op de effecten

Suikerbelasting wereldwijd: een blik op de effecten

In Nederland is een belasting op suikerhoudende voedingsmiddelen al lang van de baan, maar op andere plekken in de wereld is de discussie rondom suikeraccijnzen nog volop aan de gang. Inmiddels heeft een flink aantal landen zo’n suikerbelasting ingevoerd en is er al enige data beschikbaar over de effectiviteit ervan. In 2015 en 2016 haalde het...

29% minder suiker in Britse frisdrank in vier jaar tijd

29% minder suiker in Britse frisdrank in vier jaar tijd

De hoeveelheid suiker in Britse frisdrank is tussen 2015 en 2018 met 29% gedaald. Ook is de verkoop van frisdrank met meer dan 5% suiker met de helft gedaald. Dat blijkt uit onderzoek van Oxford University. De enorme daling is volgens de onderzoekers deels te wijten aan de Britse suikeraccijns op frisdranken. Groot-Brittannië kampt met een zorgwekkende...