Verband tussen bewerkt voedsel en obesitas aangetoond

obesitas-dik-pixabay

Vorige week publiceerde een groep onderzoekers onder leiding van Kevin Hall een onderzoek met snoeiharde conclusies: sterk bewerkt voedsel zorgt voor een hogere calorie-intake. Het zou een verklaring zijn voor de obesitas-epidemie die woedt sinds de opmars van industrieel voedsel. We lichten het onderzoek kort uit.

Veel wetenschappers hebben al een verband geopperd tussen de algemene beschikbaarheid van sterk bewerkt voedsel en de toename van overgewicht. Tot nu toe is dat verband nooit bewezen. Hall en zijn collega’s wilden daar verandering in brengen met een kleinschalig maar degelijk opgezet experiment.

Opzet

De onderzoekers gingen aan de slag met tien mannelijke en tien vrouwelijke testpersonen, van ongeveer gelijke leeftijd en BMI, die vier weken lang werden opgenomen in de Metabolic Clinical Research Unit van de Amerikaanse National Institutes of Health. In twee gerandomiseerde groepen kregen zij twee weken lang een dieet van ofwel sterk bewerkt voedsel, ofwel onbewerkt voedsel. Na die twee weken kregen dezelfde testpersonen nog eens twee weken het andere dieet. Ze kregen drie maaltijden per dag waarbij ze de instructie kregen zo veel te eten als ze wilden (ze kregen maximaal een uur de tijd per maaltijd). Ook waren de hele dag snacks beschikbaar.

De bewerkte en onbewerkte maaltijden hadden een zo gelijk mogelijke verhouding in het totaal aantal calorieën, de energiedichtheid en de hoeveelheid vezels, suikers, zout en andere voedingsstoffen. Natuurlijk waren er ook verschillen. De sterk bewerkte maaltijden hadden een groter aandeel toegevoegde suiker, een groter aandeel onoplosbare vezels, een groter aandeel verzadigd vet en een hoger aandeel van omega-6 tegenover omega-3 vetzuren. De testpersonen kregen dagelijks een vergelijkbare, op hun eigen lichaam afgestemde hoeveelheid beweging.

Metingen

Beide groepen bleken meer energie te consumeren tijdens het sterk bewerkte dieet, met name in de vorm van koolhydraten en vet. Vooral tijdens het ontbijt en de lunch werd tijdens het bewerkte dieet meer gegeten. Tijdens het bewerkte dieet kwamen deelnemers gemiddeld 0,9 kilo aan, terwijl ze tijdens het onbewerkte dieet gemiddeld 0,9 kilo afvielen. Opvallend was dat de hoeveelheid eiwitten die deelnemers consumeerden bij beide diëten ongeveer gelijk was. Uit bloedtests bleek dat het niveau van het hormoon PYY, dat eetlust onderdrukt, toenam bij het onbewerkte dieet. Ook het hongerhormoon ghreline nam af.

Conclusie

Is het nu echt bewezen? De studie heeft zeker zijn beperkingen. Zo is hij zeer kleinschalig en is er tussen de diëten geen washout-periode ingevoerd, zodat het tweede dieet vanuit een andere startpositie liep dan het eerste dieet. Critici hebben daarnaast al gewezen op het feit dat het onderzoek de onderliggende mechanismen van de verschillen in energie-inname niet heeft onderzocht. Die zijn dus nog volledig onbekend, en kunnen nog niet bewezen worden geacht.

Ondanks de kleine schaal is de studie erg degelijk opgezet en zijn de uitkomsten onmiskenbaar. De onderzoekers tonen met toch wel zeer grote waarschijnlijkheid aan dat er een verband bestaat tussen sterk bewerkt voedsel en een hoger dan normale energie-inname.

Lees ook
Brits onderzoek: textuur heeft aantoonbaar, maar complex effect op hongergevoel

Brits onderzoek: textuur heeft aantoonbaar, maar complex effect op hongergevoel

Britse wetenschappers namen de resultaten van 29 bestaande artikelen samen. Over het algemeen bewijst het onderzoek dat vast en viskeus eten beter vult dan vloeibaar en weinig viskeus eten. Er zijn echter veel uitzonderingen en onderzoeken zonder significante conclusie, dus is er geen simpele of eenduidige conclusie te trekken.

Meer overgewicht bij kinderen door corona-lockdown

Meer overgewicht bij kinderen door corona-lockdown

Overgewicht bij kinderen neemt toe door de corona-lockdowns. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek onder een groep Italiaanse kinderen. Doordat scholen gesloten waren sliepen kinderen langer, kregen ze minder beweging, besteedden ze veel meer tijd voor een scherm en aten ze meer. De onderzoekers van The State University of New York at Buffalo volgden...

Suikerbelasting wereldwijd: een blik op de effecten

Suikerbelasting wereldwijd: een blik op de effecten

In Nederland is een belasting op suikerhoudende voedingsmiddelen al lang van de baan, maar op andere plekken in de wereld is de discussie rondom suikeraccijnzen nog volop aan de gang. Inmiddels heeft een flink aantal landen zo’n suikerbelasting ingevoerd en is er al enige data beschikbaar over de effectiviteit ervan. In 2015 en 2016 haalde het...